Домой Жаңылыктар Ырыс Санат кызы: «Күлкүңдүн болсом экен себепкери…»

Ырыс Санат кызы: «Күлкүңдүн болсом экен себепкери…»

369

Ыр дүйнөсү өзгөчө бир аалам деген Ырыс Санат кызы поэзия айдыңындагы жаңы эмгегин — поэзия клиптерин сунуштайт. Анын калеминдеги ырлар жашоодогу баалуулуктар, өлкөгө, ата-энеге, үй-бүлө, балага, жакындарга болгон аруулукту жана таза, тунук сүйүү сезимин даңазалайт.

Алгач апаларга арналган ырына көңүл бурсак.

Бул чыгармада өзүнүн апасына болгон урмат-сыйын, сүйүүсүн айтуу менен жалпы аялзатынын эмгегин, турмуштагы, жашообуздагы чоң ордун белгилеп жатат. Моралдык чоң колдоочубуз болгон апаларга бардык жакшы сөз жарашат, аларга тең келчү байлык жок деген маанини берип турат. Адамды айланасында канча адамдар, жакындар курчабасын, ар кандай кырдаалда баары бир энедей түтпөйт эмеспи.

«Апама рахмат»

Узак жүрдүм издеп сөздүн асылын,

Уурдасам да жазайын деп жан сырым.

Уяткардым мен өзүмдү а бирок,

Ушунчалык тайыз экен акылым.

Апа, сизге теңдеш сөздү издепмин,

Ушунчалык тайыз экен акылым.

Жашоодо көп мен сыйлаган асылдар,

Жоро-жолдош, улуусу да, жашы бар.

Жана дагы мени күтүп жаткандыр,

Жыгылганда жөлөп-таяр асыл жар.

Бирок апа, өзүң чачкан мээримдей,

Болбойт окшойт бул ааламда улуулук.

Баары таза, тунук, аппак перидей,

Берет сенин сүйүүң чексиз жылуулук.

Апакем ай, дале бала көрөт мени,

Ачык көңүл, бакыттын сиз себептери.

Кудайыма жана сизге рахмат,

Күлкүңдүн болсом экен себепкери.

Жаратканга жана сизге рахмат,

Күлкүңдүн болсом экен себепкери.

«Жашоодо эч нерсе түбөлүктүү эмес. Бардык нерсенин аягы бар. Демек, ар бир күн, ар бир ишибизди баалай алуу маанилүү экенин түшүнүшүбүз керек. Андыктан бири-бирибизди, ата-энебизди, чөйрөбүздү урматтап, коомго сый көрсөтө билели», – деп чакырган Ырыс Санат кызы төмөндөгү ырды маркум атасына арнаган.

«Укта, ата»

Убакыт таап айылыма ашыгып,
Учкан кезде кыял менен шашылып.
Улутунуп жолдон тосуп алчусуң,
Улуу кызым келиптир деп жашыгып.

Бул барышта антип тосуп албайсың,
«Ата» десем сөзгө кулак салбайсың.
Бош орунуң, сүрөт турат, өзүң жок,
Алыссыңбы, жакынсыңбы, кайдасың?

Укта ата, бейишинен жай берсин,
Унутулбайт дайым эсте элесиң.
Урунаармын далай турмуш ташына,
Узак туруп, бирок дем-күч бересиң.

Укта ата, бейишинен жай берсин.

Өзү турмуш кура элек болсо да, ата-эненин балага болгон сүйүүсүн эң сонун чагылдырган.

«Ыр дептеримди барактасам бул ыр мындан 8 жыл мурун жазылыптыр. Ал учурда жашоодогу чоң кадам тууралуу ойлоно да элек болчумун. Демек, бул дагы поэзия дүйнөсүнүн керемети», – дейт Ырыс Санат кызы.

«Уулум бүгүн атакелеп оозанды»

Бүгүн уулум «атакелеп» оозанды,
Бүт дүйнөмдү элжиретип чок салды.
Бардык байлык алаканда тургандай,
Балам менин, сенден өткөн бак барбы?

Карап турам өзүңдү чексиз сүйүп,
Көңүлдө жай, эзилет отсуз күйүп.
Катаал мүнөз жумшарып барат улам,
Кайра-кайра сага бакыт, өмүр сурайм.

Алгач мен да «ата-апа» деп айтканда,
Кас-кас туруп, тай-тайлатып басканда.
Ата-энем бак көлүндө сүзгөндүр,
Кубанычы жетип бийик асманга.
Арнап берген мага бүтүн дүйнөсүн,
Алар сымал мени бир жан сүйбөстүр.

Ыр дүйнөнүн сыйкырыбы, күчүбү,
Эмнегедир болуп кетем «артист акын»,
Ата-энемдин мээриминен үчүндүр,
Төрөлө элек балама арнап ырым жаздым.

Сүйүү, аруу, тунук сезим деги эле бүтпөс тема эмеспи. Ал эми ошол сезимди сүрөт аркылуу же сөздүн керемети менен чагылдыруу өзүнчө кеп. Ырыс Санат кызы адам баласындагы аруу сезимди ыр саптарына салып, поэзия клип түрүндө баяндаган.

«Деги эле жашоодо чыныгы сүйүү бар экенине ишенем. Ошондуктан да бул сезимди берилүү менен сүрөттөсөм керек», — дейт акын кыз.

«Бербе мени эч кимге»

Бүгүн дагы гүл көтөрүп колуңа,

Бат-бат басып, шашкалактап күлүп кел.

Бек кучакта, бекем кысып бооруңа,

Бүт дүнүйө арзыбаган сүйүү бер.

Коңур күздүн бир керемет кечинде,

Келдик окшойт түбөлүктүү чечимге,

Бек кучактап ишенимдүү сүйлөдүң,

«Бербейм сени, бербейм сени эч кимге!».

Бекем, тунук болсо экен сүйүүбүз,

Бербе мени, бербе мени эч кимге.

Сезимдерди миң жылдык деп кудалап,

Кайгы-капа, шектенүүнү кубалап.

Кетеличи сапар тартып алыска,

Токтотпосун бизди эч бир бурганак.